Wel of geen straatfotografie? That’s the question.


Fotograferen in Antwerpen

Hoe laat, zeg je???? Vertwijfeling, dat is wat ik in haar stem meen te horen. Of ik wel goed bij m’n snik ben. Zondag… zo vroeg? Hoe dan ook, om zondagochtend iets over zevenen gaat de wekker. Zo heb je nog wat aan je vrije dag. Acht uur verzamelen voor een kop koffie. Vervolgens gedrieën naar Antwerpen. De drie Musketiers – zoals Marcel ons noemt – gaan straatfotograferen helemaal in het buitenland. Yes! Het doel is om met één echt goede foto thuis te komen. Meer is er niet te wensen. En het moet een leuke dag worden. Dat ook.
Voorafgaande een dergelijke trip ben ik altijd vol twijfel. Wat wel en wat niet mee te nemen. In ieder geval licht bepakt. Een strikte voorwaarde. Jammer dat de M9 nog niet terug is. In ieder geval de Monochrom mee, met een 35 millimeter lensje. Ook maar de Canon 5DM3 met het baasje mee. Het 50 millimeter objectief maakt het compleet. Zodra ik de camera’s van Marcel en Jacco zie voel ik mij kaal. Zeg maar gerust nakend en klein. De zichtbare keuze van de heren is een 28-300mm en een 70-200mm objectief. Wat een toeters voor op straat. Getooid met onze camera’s en bijpassende objectieven richting Antwerpen. Here we come.

Een koud begin

Het miezert, het druilt, het waait. Het is ook koud. Mutsen op tot net boven de wenkbrauwen. Jarengeleden was het populair om je liefhebberij op een ludieke wijze onder de aandacht te krijgen bij medeburgers. Bumperstickers met bijvoorbeeld een tekst dat vissers hem graag in het water hangen. Of vliegers doen het in de lucht. Nou, geachte lezer, straatfotografen doen het graag in de zomer! Brrr… Afijn, ogen turend naar fotomomenten. Eerst wat fotograferen om warm te lopen. De mannen lopen en praten nog wat. De toeters bungelen aan hun zij. Ik loop naar de onderwerpen toe. Met een 35 en 50 millimeter lens moet dat wel. Mijn collega’s richten, zoomen, focussen en klikken. Het werkt verdraait goed. Niemand neemt aanstoot of kijkt op van de gevaarten die worden gericht. Wat blijft er nu over van de theorie dat het prettiger en beter werkt met een kleine handzame camera? Het blijft gelden dat je met een kleine compacte Leica gemakkelijker bij en tussen de mensen beweegt. Je valt veel minder op. Ik kom tot de (voorlopige?) conclusie dat onopvallend gedrag en opgaan in de omgeving belangrijker is dan de camera die wordt gebruikt. Maar deze conclusie is te rechtvaardigen omdat er ditmaal voldoende ruimte is om afstand te houden.

Echtpaar gespot

Straatfotografie Antwerpen 2015, Sint Annatunnel

(klik voor vergroting)

Antwerpen, zo dichtbij maar toch zo onbekend voor mij. Fotograferen op de Vogelenmarkt en in de Sint Annatunnel. Met name de Sint Anna passage onder de Schelde door is een leuke locatie om te fotograferen. De steile roltrappen en de lange passage. Top. Een zangeres neemt haar videoclip op. Hebben wij weer iets te fotograferen. Na gedane arbeid dwars door Antwerpen terug naar het beginpunt. Opeens, zo maar uit het niets, de straathoek rondend… een echtpaar. Niets bijzonders, wel interessant. Tenminste, de man naast de vrouw. Lange regenjas, net geen houtjes-touwtje jas. Pijp in de mond. De ketel van de pijp lijkt rond maar is eigenlijk een kwartslag gedraaid. De man is bebrild en draagt een leuke alpino. Een opvallende klassieke verschijning. Snel steek ik de straat over, grote plassen ontwijkend. Mijn beweging valt op bij de mannen. Ze hebben het eerst niet door. Dan opeens luid achter mij: “goed gezien, man!” Ik posteer en klik. Hebbes.

Poseren: wel of geen straatfotografie

Direct na de foto van het echtpaar ga ik door. Op zoek naar de volgende foto. Voel mij alleen en kijk om. Staat Jacco – met zijn 70-200mm op een afstand van zo’n drie meter – het mannelijke gedeelte van het echtpaar te fotograferen. De man kijkt in de lens. De vrouw stapt opzij, terwijl hij poseert. Hij poseert! Dit moet een mooi portret zijn. Kan niet anders. Maar, nu de centrale vraag, is dit straatfotografie? Kortgeleden een artikel gelezen over dit onderwerp. De conclusie: als je iemand op straat vraagt of je hem/haar mag fotograferen, dan is dat geen straatfotografie. De spontaniteit – als kenmerk van straatfotografie – verdwijnt bij het stellen van de vraag. Het model gaat poseren, net als die meneer voor Jacco. Zo maak je een straatportret en geen straatfotografisch beeld (wat een woord). Aan de andere kant is het wel een straattafereel. Een beeld van de mens in zijn natuurlijke habitat, de straat. Persoonlijk neig ik het eens te zijn met de conclusie dat poseren op straat geen straatfotografie is. Als mensen poseren, willen zij er op hun voordeligst uitzien. Gaan vaak lachen of vriendelijk kijken. De benadering van Magnum straatfotograaf Bruce Gilden spreekt mij aan, namelijk… “don’t smile, please do not smile! act normal, just as you are.” Meten aan Bruce kan ik mij niet, maar ik ben het wel met hem eens. Toevallig.

Foto wissen, mooi nietStraatfotografie Antwerpen 2015, stadsreinigingsdienst.

Klein incidentje op het einde van deze internationale straatfotografiedag. Meneer van de straatreiniging wil niet op de foto. Zijn gehoorbescherming staat juist zo leuk op zijn hoofd. Net boven zijn oren. Hij moppert wat en wil dat de foto wordt gewist. Ik kijk langs hem heen naar de fotomannen. Gewoon negeren. Daarbij, ik ben in het buitenland. Talen zijn niet mijn sterkste kant.

 

“… onopvallend gedrag en opgaan in de omgeving lijkt bij straatfotografie belangrijker dan de camera die wordt gebruikt.”